Nietoperz i ćma – świat dźwięku i ciemności

Ta zabawa pozwala zajrzeć do świata zupełnie innego niż nasz – świata dźwięku i ciemności, w którym jedno zwierzę poluje na drugie i oba robią niezwykłe rzeczy, żeby przetrwać.

Nietoperz i ćma daje dzieciom moc radości , gdy odgrywają rolę nurkującego w powietrzu za swoją ofiarą nietoperza albo ćmy, której udało się zręcznie uniknąć złapania, czy też wówczas, gdy wcieliły się w rolę drzewa, całe rozdygotane z emocji. Dzieci integrują się ze sobą, przezwyciężają nieśmiałość i w pełni uczestniczą w zabawie. Potem zwykle zadają mnóstwo pytań o sprytne stworzenia, które odgrywały.

W tej zabawie ćwiczy się przede wszystkim umiejętność słuchania, istotną w odbieraniu informacji werbalnej i budowaniu przyjaźni. Różne role do odgrywania dają możność działania, wyostrzają zmysły, uczą samokontroli i skupienia, zaufania do innych i współpracy, a także samodzielności.

Nietoperz musi słuchać uważnie, co odpowiada ćma, nie zwracając uwagi na inne głosy. Nietoperze muszą też mieć na uwadze granice tworzoną przez drzewa i instynktownie ufać swoim ruchom. Wszystko to pozwoli im odnieść sukces i upolować zdobycz.

Ćmy muszą uważnie słuchać odgłosu nietoperza i zachować czujność, gdy się zbliża. Muszą być przebiegłe i ciche, by uniknąć złapania.

Drzewa muszą być bardzo czujne. Tworząc granicę, pracują zespołowo i muszą uważać, ale odzywają się tylko wtedy, gdy dotkną ich nietoperz lub ćma. W sumie to cudowne doświadczenie!

Przygotowanie

Opowiedz dzieciom o niezwykłym zjawisku naturalnym zwanym echolokacją. Nietoperze uważane są za ślepe, ale w rzeczywistości potrafią się orientować w przestrzeni równie dobrze jak my.

Nietoperz, echolokacja, wykład:

Miejsce zabawy

Leśna polana stanowi idealne miejsce, gdyż las zamieszkuje wiele gatunków nietoperzy i ciem. Jednak można się w to bawić w każdej otwartej przestrzeni.

Grupa wiekowa: od 4. lat.

Liczba uczestników

6 lub więcej. Przy dużych grupach: spróbuj zwiększyć liczbę ciem do 3-5. Jeśli jest trudno złapać ćmy, drzewa mogą przysunąć się do środka o krok.

Czego dzieci się uczą:

  • aktywności
  • posługiwania się zmysłami, zwłaszcza słuchem,
  • skupienia
  • samodzielności
  • samokontroli
  • o doborze naturalnym/przystosowaniu gatunków.

Zestaw

  • Przepaska na oczy lub chusteczka bawełniana.

Żeby jednak zauważyć w nocy pożywienie w rodzaju ciem czy innych owadów, nietoperze posługują się nie oczami, lecz uszami. Nietoperze rozpoznają świat wokół siebie, fruwając w kółko i wydając dźwięki, a potem słuchając powracającego echa. Nazywa się to echolokacją. Za pomocą tych dźwięków potrafią ocenić, w jakiej odległości znajduje się dany przedmiot, jakiej jest wielkości i jakiego kształtu, a także, w którą stronę się porusza.

Do startu! Gotowi?

Jednego uczestnika wybieramy na nietoperza, drugiego na ćmę. Wszyscy pozostali są drzewami. Każdemu dajemy szansę być nietoperzem lub ćmą. Wszystkie drzewa trzymają się za ręce i otaczają kołem nietoperza i ćmę. Nietoperzowi zakładamy opaskę na oczy. Nic nie widząc, musi złapać ćmę!

Start!

Nietoperz klaszcze w dłonie i ćma robi to samo. Klaśnięcie w dłonie to wysłany przez nietoperza sygnał dźwiękowy. Odklaśnięcie przez ćmę to odbicie tego sygnału powracające do nietoperza. To echolokacja. Nietoperz wie teraz, gdzie jest ćma i może ją złapać i zjeść. Ale ćma może próbować uniknąć złapania, żeby przeżyć. Jeśli próbujący złapać ćmę nietoperz dotknie któregoś z drzew, drzewo woła głośno: DRZEWO!, a polowanie trwa dalej.

Spróbuj tak!

Szybkie klaśnięcie w dłonie kilka razy z rzędu może ułatwić zlokalizowanie ćmy.

Gdy nietoperz złapie ćmę, ta uważana jest już za zjedzoną. Nietoperz poluje dalej, dopóki nie złapie wszystkich ciem.

Na koniec

Zachęć dzieci do porozmawiania o nietoperzach i ćmach. Jakie cechy są najbardziej potrzebne do łapania ciem? Szybkie poruszanie się, dobry słuch, pewność działania? A jakie umiejętności pomagają ćmom przeżyć? Ciche poruszanie się, umiejętność szybkiego latania nisko przy ziemi?

Dobór naturalny

W przyrodzie cechy umożliwiające każdemu gatunkowi zwierząt przetrwanie są przekazywane z pokolenia na pokolenie w procesie zwanym doborem naturalnym. Wspaniałym przykładem tego jest nocna ćma krępak nabrzozak (Biston betularia), występującą na całym świecie.

Ćma krępak nabrzozak (Biston betularia)

Do XIX wieku w Wielkiej Brytanii miała ona jasny kolor, co umożliwiało jej kamuflaż na jasnych pniach brzozy, na której siadała. Osobniki, które były ciemniejsze, były łatwiej dostrzegane i zjadane przez ptaki. W czasach rewolucji przemysłowej dym i zanieczyszczenie powietrza przez fabryki spowodowały, że pnie drzew stały się czarne. Wtedy jasne ćmy już nie były zakamuflowane i ptaki zjadały je w dużych ilościach. Przetrwały tylko te, które miały ciemniejszy kolor. A obecnie znów następuje zwrot. Bardziej troszczymy się o środowisko, drzewa już nie są tak ubrudzone sadzą, toteż pojawiły się znów jasne okazy krępaka nabrzozaka. Sposób w jaki zwierzęta przystosowują się do swojego otoczenia, to jeden z cudów natury!(Houghton, Worrol, 2017).

źródło:

  • P. Houghton i J. Worrol, Leśna szkoła dla każdego…, MUZA, Warszawa 2017
  • wikipedia.org

Reklamy

Jedna myśl na temat “Nietoperz i ćma – świat dźwięku i ciemności

Dodaj własny

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: