Teoria umysłu

Uta Frith opisała Trzy teorie, każda z nich wyjaśnia pewien aspekt zaburzenia autystycznego

Pierwsza z nich opiera się na hipotezie ślepoty na stany umysłowe (zakładka TEORIA UMYSŁU na autyzmschemat.life). Teoria ta jest „próbą wyjaśnienia zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym i w komunikowaniu się, będących głównym wyróżnikiem autyzmu. Zaburzenia te mogą przybierać formę od bardzo poważnej do łagodnej, ale występują u każdej osoby, u której potwierdza się autyzm, bez względu na wiek i ogólny poziom zdolności.

Teoria ta głosi, że osobom z autyzmem brakuje umiejętności intuicyjnego i automatycznego przypisywania innym stanów umysłowych. W najpoważniejszych przypadkach brak jakiegokolwiek rozumienia stanów umysłowych. Osoby autystyczne z najłagodniejszym zaburzeniem mogą sobie przyswoić świadomą teorię umysłu za pomocą kompensacyjnego uczenia się, potrafią też przypisywać stany umysłowe i manipulować nimi. Ponieważ świadomie wyuczona teoria umysłu nie jest ani intuicyjna, ani automatyczna, posługiwanie się nią w życiu codziennym przebiega wolno i nie wystarcza do całkowicie normalnego porozumiewania się z innymi. Zjawisko kompensacyjnego uczenia się wyjaśnia znaczne postępy w rozumieniu stanów umysłowych poczynione przez niektóre osoby z autyzmem w skutek długotrwałej nauki.

Druga z omówionych teorii dotyczy mocnych stron umysłu autystycznego. Nie sposób ignorować faktu, że 10% osób z autyzmem ma szczególne talenty, a należy pamiętać, że odsetek ten nie obejmuje osób obdarzonych wyjątkowymi zdolnościami pamięciowymi. Jak już wiemy bardzo wiele danych pochodzących z testów inteligencji pokazuje, że wszystkie osoby autystyczne bez względu na wiek i ogólne zdolności uzyskują doskonałe wyniki w określonych zadaniach. Sądzę, że zarówno ten fakt, jak i fakt występowania w tej grupie szczególnych uzdolnień można wyjaśnić, opierając się na teorii słabej koherencji centralnej. Zakłada ona, że osoby z autyzmem preferują styl przetwarzania informacji, który koncentruje się na szczegółach. Styl taki może również występować u osób typowych, dając im przewagę w przetwarzaniu szczegółowych informacji percepcyjnych.

W myśl trzeciej teorii, działaniom i uwadze wielu osób z autyzmem brakuje kontroli z wyższego poziomu. Konsekwencjom braku kontroli ogólnej jest upośledzenie w kierowaniu własnymi zachowaniami, które nie mają charakteru rutynowego. Zaburzenie funkcji wykonawczych jest przyczyną stereotypii w zachowaniu oraz zawężaniu zainteresowań. Skuteczne programy edukacyjne pokazują, że słabą kontrolę wewnętrzną można wzmocnić odpowiedziami z zewnątrz. Zadana w ten sposób struktura, która stopniowo staje się rutynowa, pomaga z czasem w osiągnięciu pewnych postępów.

Każda z wymienionych trzech teorii dotyczy ważnych symptomów autyzmu. Koncepcja ślepoty na stany umysłowe wydaje się interesująca, ponieważ wiele problemów występujących w interakcjach społecznych i w komunikowaniu się osób z autyzmem pozwala traktować jako konsekwencje ich niezdolności do pełnego uświadamiania sobie, co znaczy mieć umysł i myśleć, wiedzieć, sądzić i czuć inaczej niż inni. Hipoteza koherencji centralnej pozwala zrozumieć szerszy fenotyp poznawczy, który składa się nie tylko z deficytów. Z kolei hipoteza odnosząca się do funkcji wykonawczych ułatwia zrozumienie zachowań repetytywnych i podpowiada, w jaki sposób można sobie radzić z codziennymi problemami osób autystycznych. Powyższe trzy teorie uzupełniają się i obejmują większość istotnych cech autyzmu” (Fith, 2015).

źródło: Uta Frith: „AUTYZM WYJAŚNIENIE TAJEMNICY”, GWP, Gdańsk 2015

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s